Hiểm họa từ cục sạc dự phòng chứa chip giám sát, định vị

Sạc dự phòng là thiết bị có pin, mạch điện và cổng USB, nên về lý thuyết hoàn toàn có thể được gắn thêm chip định vị, thẻ SIM, micro hoặc mạch truyền dữ liệu. Rủi ro này hiếm với người dùng bình thường mua hàng chính hãng, nhưng đáng lưu ý khi nhận sạc làm quà từ người lạ, dùng sạc cho mượn ở nơi công cộng hoặc khi bạn là người có thông tin nhạy cảm. Bạn có thể giảm rủi ro bằng cách chọn sạc có nguồn gốc rõ ràng, dùng cáp chỉ sạc và không cho phép truyền dữ liệu khi điện thoại hỏi.

Một cục sạc có thể "giám sát" bạn bằng cách nào

Có hai hướng rủi ro khác nhau, cần tách bạch để không lo lắng thái quá.

Thiết bị định vị và nghe lén gắn trong vỏ sạc

Vỏ sạc dự phòng đủ rộng để chứa một mô-đun định vị GPS kèm SIM, hoặc mô-đun định vị dạng tag Bluetooth. Pin của sạc lại cung cấp nguồn điện lâu dài cho các mô-đun này. Thiết bị như vậy không cần chạm vào điện thoại của bạn; nó chỉ cần đi theo bạn. Trên thị trường có bán những thiết bị định vị ngụy trang dưới dạng sạc dự phòng, ban đầu được quảng cáo cho mục đích chống trộm hay theo dõi tài sản, nhưng hoàn toàn có thể bị dùng sai mục đích.

Mạch truyền dữ liệu qua cổng USB

Hướng thứ hai là sạc có mạch giao tiếp dữ liệu, cố gắng kết nối với điện thoại như một máy tính hoặc phụ kiện khi bạn cắm cáp. Điện thoại hiện đại đã có lớp bảo vệ: iPhone hỏi "Tin cậy máy tính này?", Android mặc định chỉ sạc và yêu cầu người dùng chọn chế độ truyền tệp. Vì vậy rủi ro chủ yếu đến khi người dùng bấm đồng ý mà không đọc, hoặc khi điện thoại quá cũ, không còn được cập nhật.

Ai nên lo lắng nhiều hơn

Với đa số người dùng, nguy cơ một cục sạc mua ở cửa hàng chính hãng chứa chip giám sát là rất thấp. Rủi ro tăng lên ở các nhóm và tình huống sau:

• Người đang có tranh chấp, bị theo dõi bởi người quen, hoặc có lý do tin rằng ai đó muốn biết vị trí của mình.
• Doanh nhân, nhà báo, người làm công việc đàm phán, nhận quà tặng là thiết bị điện tử.
• Người hay mượn sạc tại quầy cho thuê ở trung tâm thương mại, sân bay.
• Gia đình mua sạc trôi nổi giá rẻ bất thường trên mạng.

Ở trường hợp thứ nhất, sạc dự phòng chỉ là một trong nhiều vật có thể bị gắn thiết bị định vị, bên cạnh túi xách, xe máy, ô tô. Cần kiểm tra tổng thể, không chỉ riêng sạc.

Dấu hiệu nghi ngờ

Với tag định vị Bluetooth, cả iPhone và Android đều có tính năng cảnh báo khi một thẻ định vị không thuộc về bạn di chuyển cùng bạn trong thời gian dài. Hãy bật tính năng này trong cài đặt an toàn hoặc cài đặt định vị của máy.

Cách chọn sạc dự phòng an toàn

1. Mua tại cửa hàng hoặc gian hàng chính hãng, giữ hóa đơn.
2. Chọn thương hiệu có thông tin nhà sản xuất, chứng nhận an toàn điện và bảo hành rõ ràng.
3. Tránh sản phẩm có dung lượng quảng cáo quá lớn so với kích thước và giá, thường là hàng kém chất lượng.
4. Không nhận sạc dự phòng làm quà từ người không quen biết, đặc biệt trong bối cảnh công việc nhạy cảm.
5. Kiểm tra sạc khi mới mua: quan sát vỏ, sạc thử và để ý điện thoại có hỏi truyền dữ liệu không.

Thói quen dùng sạc an toàn

Ngay cả với sạc của chính mình, vài thói quen nhỏ giúp loại bỏ phần lớn rủi ro dữ liệu:

• Dùng cáp chỉ sạc hoặc bộ chặn dữ liệu khi cắm vào sạc mượn hoặc cổng USB công cộng.
• Không bấm "Tin cậy" hay "Truyền tệp" khi chỉ muốn sạc.
• Cập nhật hệ điều hành điện thoại để nhận các bản vá về giao tiếp USB.
• Khóa màn hình khi đang sạc ở nơi công cộng; nhiều hệ điều hành hạn chế kết nối dữ liệu khi máy đang khóa.

Những rủi ro tương tự tồn tại ở cáp sạc, vốn còn dễ ngụy trang hơn sạc dự phòng. Bạn có thể đọc thêm về cáp sạc USB bị gắn mạch độc hại để hoàn thiện thói quen sạc an toàn.

Khi nghi sạc dự phòng có thiết bị theo dõi

Đừng tự cạy mở thiết bị có pin lithium, vì có nguy cơ cháy nổ. Hãy để sạc cách xa nơi ở và nơi làm việc, ngừng sử dụng, chụp ảnh và ghi lại nguồn gốc của nó. Nếu bạn tin mình đang bị theo dõi trái phép, giữ nguyên thiết bị làm chứng cứ và liên hệ cơ quan công an nơi cư trú. Song song, kiểm tra điện thoại xem có ứng dụng lạ đang chia sẻ vị trí hay không.

Rủi ro giám sát qua phụ kiện là một phần của bức tranh lớn hơn về an ninh phần cứng. Những câu hỏi phổ biến khác được tổng hợp trong bài hỏi đáp về bảo mật phần cứng và thiết bị ngoại vi. Nguyên tắc chung vẫn là: biết rõ nguồn gốc thiết bị, không cho phép kết nối dữ liệu khi không cần, và chú ý những điều bất thường nhỏ.

Quầy cho thuê sạc ở nơi công cộng

Dịch vụ thuê sạc dự phòng tiện lợi khi bạn đang di chuyển. Rủi ro dữ liệu ở đây thấp nếu bạn dùng cáp của chính mình hoặc chỉ cho phép sạc. Điều đáng chú ý hơn là quyền ứng dụng: nhiều dịch vụ yêu cầu cài ứng dụng để thanh toán, hãy xem ứng dụng đó xin quyền gì, tránh cấp quyền định vị nền hoặc quyền đọc danh bạ nếu không cần.